Brief aan de minister: Maaisel als lokale compost

Het Waterschap Brabantse Delta en maar liefst acht gemeenten uit regio De Baronie wenden zich met een brief over hergebruik van sloot- en bermmaaisel tot minister Schouten. Een mooi staaltje samenwerking en bundeling van krachten!

Landstad de Baronie is een streeknetwerk in de regio Breda die streeft naar een vitale stad-landrelatie en een aantrekkelijke leef- en verblijfsomgeving. Waterschap Brabantse Delta en een aantal gemeenten binnen het streeknetwerk van Landstad de Baronie zijn al verschillende jaren actief op het gebied van het inzetten van maaisel voor verbetering van landbouwgronden.

Bij de gemeenten, terreinbeherende organisaties en het waterschap ontstaat een groene reststroom tijdens het maaien van bermen, sloten en natuurgebieden. Deze reststroom kan prima worden gebruikt binnen de agrarische gronden waardoor het aandeel organische stof wordt verhoogd. Organische stof zorgt er onder andere voor dat de grond meer water kan vast houden en meer nutriënten kan binden. Het langer en meer vasthouden van water is noodzakelijk als bijdrage om effecten van klimaatverandering op te kunnen vangen. Het vasthouden van nutriënten in de bodem is vooral van belang om te kunnen voldoen aan de eisen die gesteld worden in de Kader Richtlijn Water (KRW).

Om te voorkomen dat er onkruidzaden op de akkers worden verspreid wordt het maaisel in veel gevallen niet direct over het land gereden. Dit zou namelijk betekenen dat er weer meer gewasbeschermingsmiddelen moeten worden toegepast om dit onkruid te bestrijden. Om de onkruidzaden
op een natuurlijke wijze aan te pakken wordt er gekozen om het maaisel afkomstig van de overheden te composteren of te fermenteren. Op deze manier worden de onkruidzaden op een natuurlijke wijze vernietigd en kan het maaisel in perioden uitgereden worden dat de gronden vrij zijn van teelt.

In de afgelopen 10 jaar zijn prachtige samenwerkingen opgebouwd tussen overheden en agrariërs. Door deze samenwerkingen wordt voorkomen dat er vele kilometers gereden moet worden met maaisel om het naar een erkend verwerker te transporteren om het vervolgens weer als compost terug te vervoeren naar de agrariërs. Hiermee is een prima invulling gegeven aan kringlooplandbouw.

Per 1 januari 2019 is de “Vrijstellingsregeling Plantenresten” aangepast. Het voordeel hiervan is dat de afstand waarbinnen het maaisel via de “Kleine Kringloop” kan worden verwerkt is opgerekt van 1 naar 5 kilometer. Een bezwaar is echter dat in de toelichting van de vrijstellingsregeling expliciet is opgenomen dat maaisel wat ingezet wordt voor composteren of fermenteren niet valt onder de Vrijstellingsregeling.
Ditzelfde geldt voor maaisel wat tijdelijk in een tussenopslag heeft gelegen. Dit houdt in dat er een bom gelegd wordt onder de initiatieven die al een aantal jaren succesvol worden toegepast. Tijdens bezoeken van onder andere beleidsmakers van uw ministerie op 26 september 2017 werden de initiatieven juist als voorbeeld gezien.

Middels de brief vragen de ondertekenaars (Waterschap Brabantse Delta en de gemeenten Breda, Rucphen, Etten-Leur, Zundert, Alphen-Chaam, Baarle Nassau, Gilze en Rijen en Oosterhout om de Vrijstellingsregeling Plantenresten aan te passen en composteren en fermenteren op eigen bedrijf toe te staan waarmee invulling kan worden gegeven aan de
kringlooplandbouw. Uiteraard zijn zij ook bereid om met de minister in gesprek te gaan om eventuele risico’s tot een
minimum te beperken.

De brief aan de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit is door de gezamenlijke partijen ondertekend op donderdag 16 januari tijdens de zogenoemde Baronietafel, waarbij alle bestuurders aanwezig waren.

De ondertekenaars van de brief aan de minister.