Thema Cultuurhistorie: Projecten Streekmusea, Religie, Bevochten Baronie en Tempeliers

Al in 2016 is een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar meer structurele samenwerking rondom de cultuurhistorische collecties in de Baronie van Breda. Naast een intensivering van de samenwerking tussen de musea onderling bleek er behoefte te bestaan om meer duidelijkheid te krijgen in en over de aanwezige collecties. 
Daartoe heeft in 2018 een collectiewaardering plaatsgevonden bij een achttal musea in de Baronie. Hierbij is gebruik gemaakt van de nieuwe thematiek die hiervoor door de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed is ontwikkeld. Tevens zijn bij deze collectiewaardering de verhaallijnen van de provincie gevolgd, zijnde: Religieus, Bevochten, Bestuurlijk en Innovatief Brabant.
De algehele conclusie van het onderzoek luidt dat de deelnemende musea beter inzicht hebben gekregen in hun collecties, kunnen doublures beter voorkomen worden en is men bewuster geworden van de cultuurhistorische waardes.

RELIGIE

Onder grote belangstelling is op 7 maart j.l. in de Van Goghkerk Etten-Leur de tentoonstelling 
“Religie door de eeuwen heen” geopend. Een boeiend drieluik van tentoonstellingen op drie verschillende locaties rondom de thema’s ‘Processies’ (Heemtuin Rucphen), ‘Bijgeloof’ (De Weeghreyse Rijsbergen) en ‘Van Religie tot Zingeving’ (Van Gogh Kerk Etten-Leur).
De tentoonstellingen, die t/m 21 april op de drie locaties te bezoeken zijn, zijn tot stand gekomen op initiatief van LandStad De Baronie.
Heemtuin Rucphen: Processies

In Ut Gebouwke van het museum voor Levend Erfgoed, kortweg Heemtuin Rucphen, is een expositie ingericht waarbij vooral processies centraal staan. Daarnaast wordt een film vertoond die de restauratie laat zien van de Geheimen van de Rozenkrans in het Sprundelse Fatimapark en er zijn drie vitrines gewijd aan ‘Het Schijfse Roomsche Leven’.
Cultuurhistorisch Centrum de Weeghreyse Rijsbergen: Bijgeloof
In de Weeghreyse expositie over bijgeloof is een aantal onderwerpen verder uitgewerkt. Onderwerpen die in de tentoonstelling worden behandeld zijn onder meer: Kleding, getallen, hoefijzers, klavertje vier, spiegels, ladders, afkloppen, vallende sterren, het hart, edelstenen, dieren, planten en sprookjes.
 
Van Gogh Kerk Etten-Leur: Van religie tot zingeving
Deze tentoonstelling is onderverdeeld in vier blokken die de geschiedenis van de fraaie kerk vertellen. De tentoonstelling toont een aantal unieke oude objecten, waaronder een statenbijbel van de vader van Vincent van Gogh, monstransen, beelden en een kastaltaar/huisaltaar. Op de begane grond van de klokkentoren staat Vincent van Gogh centraal. Zijn vader was zeven jaar lang dominee in de kerk. In de sfeervol verlichte toren worden fraaie reproducties getoond en een film over de ambities van de Stichting Vincent van Gogh Etten-Leur.

BEVOCHTEN BARONIE

Het grondgebied van het huidige Brabant was door de eeuwen heen vaak een bloederig strijdtoneel. Zeven musea in de Baronie zijn op initiatief van LandStad De Baronie en in samenwerking met Erfgoed Brabant een project gestart om te komen tot zeven tentoonstellingen op verschillende locaties en een gezamenlijke tentoonstelling in het Stedelijk Museum Breda.
Vanaf 18 april 2019 presenteren zeven musea, samen met het Stedelijk Museum Breda, het verhaal van de Baronie in de Tweede Wereldoorlog. In deze tentoonstelling wordt met name de mobilisatie, het verzet en de bevrijding belicht.
De deelnemende musea zijn: Streekmuseum Alphen, Generaal Maczekmuseum, Historische Verzameling KMA, Nederlands Drukkerij Museum, Heemkundig Museum Paulus van Daesdonck, Princenhaags Museum en Mobilisatiemuseum “Weest op uw Hoede”. 
De tentoonstelling biedt een voorproefje van wat deze musea in de komende twee jaar zullen tonen.
De expositie is tot en met 2 juni te zien in de projectruimte Next van het Stedelijk Museum Breda en is gratis toegankelijk.

TEMPELIERS IN DE BARONIE

Op 26 januari vond er in Alphen een themadag plaats rond de Tempeliers : Expeditie Tempelier.
Alphen bezat nl. de enige Commanderij en belangrijke vestigingsplaats van deze Ridderorde in ons land.
Het was een druk bezochte bijeenkomst op basis van de formule “Café met de zachte G” en een inspirerende gastheer in de persoon van Patrick Timmermans, directeur van Erfgoed Brabant. Aansprekende sprekers ook zoals Arnoud-Jan Bijsterveld, hoogleraar Middeleeuwse Geschiedenis, arts/historicus Jan van Eijck, Europarlementariër en Tempelier Lambert van Nistelrooij en uiteraard de bewoners van de Prinsenhoef, waar vroeger de commanderij zich bevond. Badr Kossih, moslim en ondertussen echte Brabander, lichtte de orde toe vanuit zijn invalshoek. ,,We moeten meer praten over onze overeenkomsten, dan over onze verschillen.”
Toon Joosen van het Museum of Instant Images gaf een sneaky preview van de mailart kunstwerkjes die inmiddels op het thema The Munk waren ingezonden. De complete collectie is vanaf 1 mei te zien in het Jheroen Bosch Art Centre. Met een optreden van de re-enactors van de Zwaardkring kwam de historie in Alphen goed tot leven.