Ruimte voor nieuwe natuur tussen Prinsenbeek en Etten-Leur

Na de zomer start een project rond natuurontwikkeling in Weimeren, een gebied tussen Prinsenbeek en Etten-Leur. Waterschap Brabantse Delta en Staatsbosbeheer – partners van LandStad De Baronie – zijn hierbij betrokken.

Provincie Noord-Brabant, waterschap Brabantse Delta en Staatsbosbeheer werken samen aan waterrijke natuurontwikkeling ten noorden van Prinsenbeek en Etten-Leur. Streven is om na de zomer van 2020 als eerste in de polder Weimeren van start te gaan met de uitvoering van dit natuurproject Noordrand Midden.
Staatbosbeheer organiseert komende zondag 1 december een excursie door natuurgebied Weimeren. Om te informeren, maar ook voor de contacten met mensen uit de omgeving en belangstellenden, aldus projectmanager Marcel Vermeulen van Staatsbosbeheer en omgevingsmanager Ellen van Aart van het waterschap. Vrijdagochtend op de dijk in een weiland bij de Mark vertellen ze alvast iets over Noordrand Midden en Weimeren in het bijzonder.

Naast Weimeren zijn er nog drie natuurgebieden die bij Noordrand Midden horen. Dit zijn Strijpen/De Berk, Kelsdonk/Zwermlaken en de Zwartenbergse Polder, die allemaal met elkaar in verbinding worden gebracht. Samen beslaan ze een gebied van 750 hectare. Zo’n 100 hectare hiervan is nog eigendom van particulieren. De ontwikkeling past binnen het Natuurnetwerk Brabant. Dit zijn natuurgebieden die door ecologische verbindingszones met elkaar verbonden worden voor de verspreiding en ontwikkeling van allerlei dieren en planten.

Het is de bedoeling om te starten met het oostelijk deel van Weimeren, waar de grond al eigendom is van Staatsbosbeheer. Hier vinden ook de grootste veranderingen plaats. Het gebied bestaat vooral uit graslanden, broekbossen en veenputtencomplexen. ,,We gaan grasland omvormen naar waterplas en moeras’’, aldus Vermeulen. Hier verdwijnt ook de relatief jonge ophoging door het grasland evenwijdig aan de zomerdijk langs de Mark. Er zal veel grond worden afgegraven. Die zomerdijk met fietspad langs de Mark blijft wel behouden.

Robuust moerasgebied
Het moet één robuust moeras- en waterplassengebied worden, evenals een hoogwaterbergingsgebied. Maar voor de gewenste natuurambities is de waterhuishouding nog niet goed ingericht. De waterpeilen zijn vaak nog afgestemd op de landbouwfunctie, aldus Van Aart. Door de waterhuishouding aan te passen, moet de natuur zich optimaal kunnen gaan ontwikkelen. ,,Dit betekent het omkeren van het voor de landbouw ideale watersysteem, met voortaan nat in de winter en droog in de zomer. Je volgt dan het natuurlijk peil. Maar de percelen die nog agrarisch in gebruik zijn, behouden natuurlijk nog wel het huidige gestuurde peilbeheer.”’

Brok natuur in achtertuin
Vermeulen schetst een ideaalbeeld van het gebied, met laagveenbos, ruigtevelden en kruiden- en faunarijke graslanden. ,,Met meer dan haas, ree en reiger. Een grootschalig natuurgebied waar de otter en bijzondere vogels als de roerdomp en visarend zich thuis voelen. Eigenlijk zoals afgebeeld op de oude schoolplaten van Koekkoek.’’ Het streven is één brok aaneen liggende natuur in de achtertuin. ,,Dat is, los van De Biesbosch, voor West-Brabant toch uniek’’, aldus Van Aart.

Tegen het gebied Weimeren ligt een regionale kering. Deze dijk ter hoogte van Café de Elsakker moet in 2023 ook zijn verbeterd. Dit werk wordt samen met de inrichting van Weimeren opgepakt. Omdat het de bedoeling is dat er straks ook van de natuur genoten kan worden, bekijken waterschap, Staatsbosbeheer en gemeente de mogelijkheden voor recreatieve voorzieningen op deze kering. ,,Het zou toch mooi zijn als je zo vanaf de dijk het natuurgebied in kunt kijken.’’

Natte natuur voor droge voeten
De waterbergingsfunctie van Weimeren blijft overeind, benadrukt Van Aart. ,,Ofwel natte natuur voor droge voeten in Breda. Bij een hoge waterstand kan het water uit de Mark over het fietspad langs de Mark de polder instromen, tot die kering ter hoogte van de Elsakker. Dit is een natuurlijke overloop. Dat gebeurt eens in de vijfentwintig jaar, maar zal in de toekomst vaker voorkomen, is de verwachting.

Tussen 24 en 32 miljoen euro
De plannen voor Noordrand Midden zijn eigenlijk al bijna tien jaar oud, maar het project is destijds stilgelegd. In juli 2018 hebben provincie, waterschap en Staatsbosbeheer een samenwerkingsovereenkomst getekend, waarmee het project Noordrand Midden opnieuw werd opgestart. De plannen voor de eerste fase van natuurontwikkeling Weimeren liggen nu ter goedkeuring bij het dagelijks bestuur van het waterschap, daarna wordt het ter inzage gelegd. Het is de bedoeling dat Weimeren Oost wordt gerealiseerd tussen 2020 en 2022 en Weimeren West tussen 2023 en 2027. Dit tweede stuk van het project omvat ook de Polderweg, die moet plaatsmaken voor nieuwe natuur. De totale planning is overigens wel afhankelijk van factoren als grondverwerving en vergunningen, aldus de projectverantwoordelijken, die schatten dat met de totale ontwikkeling van Noordrand Midden tussen de 24 en 32 miljoen euro gemoeid is.

Excursie
Iedereen die meer wil weten over het gebied en natuurproject Noordrand Midden Weimeren kan zondag tussen 10.00 en 12.00 uur meelopen. Deelnemers krijgen informatie over speciale natuurwaarden en soorten die hier voorkomen én over wat de natuurontwikkeling in het gebied gaat opleveren. Er wordt verzameld op de parkeerplaats langs de Mark, aan het einde van de Nieuwveerweg in Prinsenbeek. Aanmelden kan via noordrandmidden@brabantsedelta.nl. Tip: doe je laarzen aan!

Voor meer informatie over het project: klik hier.
In januari volgt een informatiebijeenkomst. De datum wordt nog bekendgemaakt.