In de regio De Baronie van Breda is, op initiatief van twaalf cultuurhistorische musea en een heemtuin, in het najaar van 2016 een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar meer structurele samenwerking rondom de cultuurhistorische collecties in de Baronie. Voor het uitvoeren van dit onderzoek werd een deskundige Agnes Vugts aangetrokken. Zij bezocht alle deelnemende instellingen, bracht hun collecties globaal in kaart en peilde hun ideeën over de meerwaarde van samenwerking. Ook verkende zij wat (al bestaande en vergelijkbare) netwerken in de museum-/erfgoedsector krachtig maakt.

De resultaten van dit werk werden samengebracht in een rapportage, die op 15 december 2016 tijdens een minisymposium in de Van Gogh Kerk in Etten-Leur werd gepresenteerd. Dit haalbaarheidsonderzoek werd mogelijk gemaakt dankzij financiële steun van het Streeknetwerk LandStad de Baronie en het Mondriaan Fonds.

Conclusie

Een belangrijke conclusie van het haalbaarheidsonderzoek was dat alle deelnemende musea verder de weg op willen van het gezamenlijk bewaren, ontsluiten, aanvullen en presenteren van de historische verhalen van de Baronie. Ook is duidelijk geworden dat men verdergaande samenwerking in bredere zin nuttig vindt: niet alleen direct in relatie tot de collecties, maar bijvoorbeeld ook op het vlak van PR en marketing en presentatiemogelijkheden. Wat dat laatste betreft is meteen een werkgroep in het leven geroepen die bekijkt of er in de loop van 2018 een gezamenlijke tentoonstelling kan worden gehouden rondom het thema “religie”.

Onderstaande Musea hebben zich bij het netwerk aangesloten:

Oudheidkundig Streekmuseum Alphen
Stedelijk Museum Breda
Generaal Maczek Museum
Stichting Historische Verzameling KMA
Van Gogh Kerk
Streekmuseum Etten+Leur
Nederlands Drukkerijmuseum
Brabant Museum ‘Oud Oosterhout’
Cultuurhistorisch Centrum De Weeghreyse
Heemkundig museum Paulus van Daesdonck
Vincent van GoghHuis
Heemtuin Rucphen
Speelgoed- en Carnavalsmuseum Op Stelten
Mobilisatiemuseum Weest op uw hoede 

Eerste pilot-werkgroep: ‘Religie’

Na een vruchtbaar vooronderzoek voor het op te richten erfgoednetwerk de Baronie werden dit jaar al enkele bijeenkomsten georganiseerd. Een belangrijke bijeenkomst werd gehouden op 11 juli 2017 in het Sociaal cultureel centrum De Pekhoeve te Ulvenhout. De mooie gerestaureerde Pekhoeve is een sociaal cultureel centrum ten dienste van plaatselijke verenigingen en groeperingen en is met veel vrijwillige inzet uit Ulvenhout en omgeving gerestaureerd. De vraag die centraal stond tijdens deze bijeenkomst was: hoe gaat het netwerk functioneren en wat is belangrijk in het netwerk?

Duidelijk werd dat elkaar op de hoogte houden erg belangrijk is, net zoals elkaar bevragen en ondersteunen en zo gebruik maken van elkaars kennis en ervaring. Gedacht moet worden aan netwerkbijeenkomsten, folders bij elkaar onderbrengen, klusjespoel, lezingen met elkaar afstemmen en een gezamenlijke tentoonstelling maken. Na de zomer is er gestart met twee werkgroepen, de eerste werkgroep heeft als thema religie en de tweede werkgroep heeft als thema bevochten Baronie. De musea hebben zelf gekozen welk thema het best aansluit bij hun eigen visie. Elke bijeenkomst zal in een ander museum zijn waar afgesloten wordt met een rondleiding, dit zodat men elkaars museum goed leert kennen.

Vanuit de werkgroep religie wordt toegewerkt naar een gezamenlijke tentoonstelling die in de zomer van 2018 te zien zal zijn. Op dit moment zijn ze in de brainstorm fase van het ontwikkelen van een thema voor een tentoonstelling. Er wordt gekeken naar een gemeenschappelijk onderwerp, mooie lokale verhalen, iets wat de groep met elkaar bindt. Hier wordt ook rekening gehouden met de behoefte vanuit de maatschappij, wat zouden de doelgroepen graag willen zien, welk verhaal probeer je te pakken?

Voor de werkgroep bevochten Baronie, werd gelijk duidelijk dat het grootste overlappende thema de Tweede Wereldoorlog is. Hier kan elke instelling op aansluiten. In 2019 is het jaar van de bevrijding, omdat het dan 75 jaar geleden is dat we werden bevrijd. Hier wil de groep graag op inspelen.
Het is de wens om in het najaar van 2018 een evenement te organiseren.

In 2019 zullen de werkgroepen doorgaan en wordt er gewerkt aan de einddoelen. Ook zal volgend jaar begonnen worden met een werkgroep beheer en behoud. In deze werkgroep zullen workshops gegeven worden over collectiebeheer. Verder zal er door RaadSaam Erfgoedprojecten een collectiewaardering gedaan worden bij alle deelnemende instellingen. Doel is om een overzicht te realiseren waarin de doublures (de spreekwoordelijke ‘strijkijzers’) en hiaten van de verhalen zichtbaar worden. Dit proces van waardering helpt ook bij een sterkere profilering van elk van de netwerkpartners.