Wortel Kolonie op UNESCO Werelderfgoedlijst

De vlag kan uit! De Koloniën van Weldadigheid zijn op de UNESCO Werelderfgoedlijst geplaatst. Hoewel in Nederlandse media de nadruk op Koloniën in Drenthe ligt, is ook de Wortel Kolonie in onze regio op de erfgoedlijst gezet. Niet als monument, maar als cultureel landschap. Zeker een bezoek waard!

In 1822 werd door Johannes van den Bosch en zijn Maatschappij van Weldadigheid de vijfde kolonie van weldadigheid gesticht in de nu Belgische deelgemeente Wortel die toen als dorp deel uitmaakte van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Wortel ligt op fietsafstand van onder andere Baarle-Nassau, Alphen, Chaam en Strijbeek in de Baronie van Breda.

De Wortel Kolonie fungeert al jaren als een Natuurpoort richting de vallei van het Merkske, waar het vanwege de grens vormende ligging altijd gissen is of je nu in Vlaanderen of Nederland bent. De Klapekster in Wortel is het centrale informatiepunt. Dit is ook de plek waar Nederlandse en Vlaamse terreinbeheer- en waterbeheerorganisaties, zoals Staatsbosbeheer en Waterschap Brabantse Delta, samenkomen om het beheer in de vallei van het Merkske af te stemmen.

Wie in Wortel vroeg genoeg op pad gaat, kruist al eens een schuchtere ree. Hier kom je helemaal tot rust. Vlak bij de Belgisch-Nederlandse grens vind je 403 ha aan dreven, velden en bossen. Aan Bootjesven is het heerlijk picknicken en op de heidegronden aan de noordzijde grazen konikpaarden. En Wortel heeft een verhaal…

Wortel-Kolonie was eerst een vrije landbouwkolonie. Arme gezinnen woonden er in aparte boerderijtjes met een eigen stuk land dat ze moesten bewerken. Dat was niet eenvoudig voor mensen zonder ervaring. De grond was weinig vruchtbaar en er golden strenge regels.

In 1870 koopt de staat België Wortel-Kolonie aan. Het wordt een onvrije ‘weldadigheidslandbouwkolonie’. Mannelijke landlopers en bedelaars worden er opgevangen en werken onder bewaking op het land en in werkhuizen. Stedenbouwkundige Victor Besme vormt het domein om. De landlopersboerderij stamt uit die tijd. Nu proeven kinderen er van het boerderijleven in De Bonte Beestenboel. In de Klapekster leer je meer over de natuur van Wortel-Kolonie.

Sinds 1993 zijn er geen landlopers meer in Wortel-Kolonie. Het zijn nu landbouwers die de gronden in de Kolonie bewerken. Sinds 1999 is de Kolonie een beschermd landschap.

Kijk op www.kolonienvanweldadigheid.eu/film om meer te zien van wat deze Koloniën van Weldadigheid zo uitzonderlijk maakt.
Wortel bezoeken? Kijk dan
hier.